ท่อร้อยสายไฟ 3/4 นิ้ว เปรียบเทียบสเปค EMT IMC และ PVC เพื่อระบบไฟโรงงาน
เปรียบเทียบสเปคท่อร้อยสายไฟ 3/4 นิ้ว แต่ละประเภท
ท่อร้อยสายไฟขนาด 3/4 นิ้ว หรือที่เรียกกันในวงการว่า "ท่อหกหุน" นั้นมีโครงสร้างและคุณสมบัติทางกายภาพที่แตกต่างกันตามประเภทการใช้งาน การจำแนกประเภทท่อจึงเป็นสิ่งสำคัญลำดับแรกที่ต้องพิจารณา โดยหลักแล้วจะแบ่งออกเป็นท่อโลหะ (Steel Conduit) และท่ออโลหะ (Non-metallic Conduit)
1. ท่อ EMT 3/4 นิ้ว (Electrical Metallic Tubing)
ท่อ EMT หรือท่อบาง เป็นท่อที่นิยมใช้สำหรับการเดินลอยในอากาศหรือฝังในผนังคอนกรีตที่ไม่ได้รับแรงกดทับสูง สเปคของท่อ EMT ขนาด 3/4 นิ้ว ตามมาตรฐาน ANSI C80.3 และ UL 797 มีดังนี้:
- Outer Diameter (O.D.): 23.42 มิลลิเมตร (ประมาณ 0.922 นิ้ว)
- Wall Thickness: 1.24 มิลลิเมตร (บางกว่า IMC และ RSC)
- Length: 3.05 เมตรต่อท่อน (10 ฟุต)
- Coating: ชุบกัลวาไนซ์ (Hot-dip Galvanized) เพื่อป้องกันสนิม
จุดเด่นของท่อ EMT 3/4 นิ้ว คือน้ำหนักเบา ดัดโค้งงอได้ง่ายด้วยเครื่องดัดท่อ (Conduit Bender) ทำให้การเดินท่อทำได้รวดเร็ว เหมาะสำหรับงานภายในอาคาร (Indoor) ที่ต้องการความสวยงามและเป็นระเบียบ
2. ท่อ IMC 3/4 นิ้ว (Intermediate Metal Conduit)
ท่อ IMC หรือท่อหนาปานกลาง ถูกออกแบบมาให้มีความแข็งแรงมากกว่า EMT สามารถทำเกลียวที่ปลายท่อได้ (Threaded) เพื่อใช้คู่กับข้อต่อแบบเกลียว ข้อมูลทางเทคนิคของ IMC 3/4 นิ้ว มีดังนี้:
- Outer Diameter (O.D.): 26.1 มิลลิเมตร
- Wall Thickness: 2.10 มิลลิเมตร
- Standard: TIS 770-2533 (มอก. 770) และ UL 1242
- Internal Area: พื้นที่หน้าตัดภายในกว้างกว่า RSC เล็กน้อย ทำให้ร้อยสายได้ลื่นไหล
การใช้งานท่อ IMC 3/4 นิ้ว มักพบในโรงงานอุตสาหกรรม หรือบริเวณที่อาจเกิดการกระแทกทางกายภาพ แต่ไม่ถึงขั้นต้องใช้ท่อหนาพิเศษ สามารถใช้เดินลอยหรือฝังดินได้ในบางกรณี (ขึ้นอยู่กับข้อกำหนดของผู้ออกแบบ)
3. ท่อ RSC 3/4 นิ้ว (Rigid Steel Conduit)
RSC คือท่อหนาพิเศษ มีความแข็งแรงสูงสุดในบรรดาท่อเหล็ก เหมาะสำหรับพื้นที่ที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดระเบิด (Hazardous Locations) หรือพื้นที่ที่ต้องการการปกป้องสายไฟระดับสูงสุด สเปคสำคัญคือ:
- Outer Diameter (O.D.): 26.7 มิลลิเมตร
- Wall Thickness: 2.87 มิลลิเมตร (หนาที่สุด)
- Protection: ทนต่อแรงกดทับและการกัดกร่อนได้ดีเยี่ยม
การคำนวณจำนวนสายไฟในท่อ 3/4 นิ้ว (Wire Fill)
หนึ่งในคำถามที่พบบ่อยที่สุดคือ "ท่อร้อยสายไฟ 3/4 นิ้ว ร้อยสายได้กี่เส้น?" การตอบคำถามนี้ต้องอ้างอิงตามมาตรฐาน วศท. (EIT Standard) ซึ่งกำหนดให้พื้นที่หน้าตัดรวมของสายไฟต้องไม่เกิน 40% ของพื้นที่หน้าตัดภายในท่อ (สำหรับการร้อยสายมากกว่า 2 เส้น)
| ขนาดสายไฟ (THW) | พื้นที่หน้าตัดสาย (sq.mm) | จำนวนสูงสุดในท่อ EMT 3/4" | จำนวนสูงสุดในท่อ IMC 3/4" | จำนวนสูงสุดในท่อ uPVC 3/4" |
|---|---|---|---|---|
| 1.5 sq.mm | 8.55 | 15 เส้น | 16 เส้น | 14 เส้น |
| 2.5 sq.mm | 11.95 | 10 เส้น | 11 เส้น | 9 เส้น |
| 4.0 sq.mm | 16.62 | 7 เส้น | 8 เส้น | 6 เส้น |
| 6.0 sq.mm | 22.06 | 5 เส้น | 6 เส้น | 4 เส้น |
| 10.0 sq.mm | 33.18 | 3 เส้น | 4 เส้น | 3 เส้น |
หมายเหตุ: ข้อมูลในตารางเป็นการคำนวณเบื้องต้นที่ 40% Fill Factor ตัวเลขอาจเปลี่ยนแปลงได้ขึ้นอยู่กับยี่ห้อของสายไฟและความหนาของฉนวน (Insulation Thickness) การเผื่อพื้นที่ว่างในท่อ (Spare Area) ยังช่วยให้การระบายความร้อนของสายไฟทำได้ดีขึ้น ลดความเสี่ยงในการเกิดความร้อนสะสม
อุปกรณ์ประกอบท่อ 3/4 นิ้ว ที่จำเป็น
ระบบท่อร้อยสายไฟจะไม่สามารถทำงานได้หากขาดอุปกรณ์เชื่อมต่อ (Fittings) ที่ได้มาตรฐาน สำหรับท่อขนาด 3/4 นิ้ว มีรายการอุปกรณ์ที่ต้องเตรียมดังนี้:
Coupling (ข้อต่อตรง)
ใช้สำหรับเชื่อมต่อท่อสองท่อนเข้าด้วยกัน สำหรับท่อ EMT 3/4 นิ้ว จะใช้แบบ Set Screw (ขันสกรู) หรือ Compression (อัด) ส่วนท่อ IMC และ RSC จะใช้ Coupling แบบเกลียวที่มาพร้อมกับท่อ
Connector (คอนเนคเตอร์)
ใช้สำหรับยึดปลายท่อเข้ากับกล่องพักสาย (Junction Box) หรือตู้คอนโทรล ขนาด 3/4 นิ้ว ต้องเลือกให้ตรงกับประเภทท่อ เช่น EMT Connector หรือ Rain Tight Connector สำหรับงานภายนอกที่ต้องการกันน้ำ
Elbow (ข้องอ)
ข้องอสำเร็จรูปขนาด 90 องศา หรือ 45 องศา ช่วยลดเวลาในการดัดท่อหน้างาน โดยเฉพาะข้องอ IMC/RSC 3/4 นิ้ว ที่ดัดยากกว่า EMT การใช้ข้องอสำเร็จรูปจึงช่วยให้งานเสร็จเร็วขึ้น
Conduit Body (LB, LL, LR, T, C)
อุปกรณ์สำหรับจุดแยกสายหรือจุดดึงสาย เพื่อช่วยให้การร้อยสายไฟผ่านท่อขนาด 3/4 นิ้ว ทำได้ง่ายขึ้นในจุดที่ต้องหักเลี้ยวและป้องกันสายไฟถลอกเสียหาย
มาตรฐาน มอก. และ UL ที่เกี่ยวข้อง
การพิจารณาเลือกใช้ท่อร้อยสายไฟ 3/4 นิ้ว ต้องตรวจสอบการรับรองมาตรฐานเพื่อความปลอดภัยของอาคารและโรงงาน มาตรฐานหลักที่ใช้ในประเทศไทยและสากลประกอบด้วย:
- มอก. 770-2533: มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมสำหรับท่อร้อยสายไฟโลหะ (Steel Conduit)
- มอก. 216-2524: มาตรฐานสำหรับท่อพีวีซีแข็งสำหรับร้อยสายไฟฟ้า (สีเหลือง/สีขาว)
- UL 797: Standard for Electrical Metallic Tubing - Steel (สำหรับ EMT)
- UL 1242: Standard for Electrical Intermediate Metal Conduit - Steel (สำหรับ IMC)
- ANSI C80.1 / C80.3: มาตรฐานสเปคท่อเหล็กของสหรัฐอเมริกา
Winner Connector ให้ความสำคัญกับสินค้าที่ผ่านการรับรองเหล่านี้ เพื่อให้มั่นใจว่าท่อและอุปกรณ์ฟิตติ้งทุกชิ้นมีความทนทานต่อการกัดกร่อน (Corrosion Resistance) และมีความหนาของชั้นเคลือบสังกะสี (Zinc Coating) ที่ได้เกณฑ์กำหนด
ปัจจัยกำหนดราคาและต้นทุน
ราคาของท่อร้อยสายไฟ 3/4 นิ้ว แปรผันตามปัจจัยหลายประการ ผู้รับเหมาและฝ่ายจัดซื้อควรพิจารณาสิ่งเหล่านี้ในการวางงบประมาณ:
- ราคาเหล็กในตลาดโลก: เนื่องจากเป็นส่วนประกอบหลักของท่อ EMT/IMC ราคาจึงขึ้นลงตามดัชนีราคาเหล็ก
- แบรนด์ผู้ผลิต: แบรนด์ชั้นนำอย่าง Panasonic, Arrow, PAT, Kota อาจมีราคาสูงกว่าแบรนด์ทั่วไปเล็กน้อย แต่แลกมาด้วยความสม่ำเสมอของความหนาและการชุบผิว
- ปริมาณการสั่งซื้อ: การสั่งซื้อจำนวนมาก (Bulk Order) มักได้รับส่วนลดพิเศษ
- ประเภทของท่อ: โดยปกติราคาจะเรียงจากแพงไปถูกคือ RSC > IMC > EMT > uPVC
การเลือกใช้ท่อขนาด 3/4 นิ้ว ถือเป็นจุดสมดุลระหว่างราคาและประสิทธิภาพ (Cost-Performance) เมื่อเทียบกับขนาด 1 นิ้วที่มีราคาสูงกว่า หรือ 1/2 นิ้วที่อาจเล็กเกินไปสำหรับการขยายระบบในอนาคต
ข้อควรระวังในการใช้งานท่อ 3/4 นิ้ว
แม้ท่อขนาด 3/4 นิ้ว จะมีความอเนกประสงค์ แต่มีข้อจำกัดที่ต้องระวังคือรัศมีวงเลี้ยว (Bending Radius) ต้องไม่น้อยกว่า 6 เท่าของเส้นผ่านศูนย์กลางท่อตามมาตรฐาน NEC เพื่อป้องกันไม่ให้สายไฟภายในหักงอหรือฉนวนฉีกขาด หากพื้นที่ติดตั้งแคบมาก อาจต้องพิจารณาใช้อุปกรณ์ Fittings เข้าช่วยแทนการดัดท่อ
ติดต่อเรา
สอบถามราคา ท่อร้อยสายไฟ 3/4 นิ้ว และอุปกรณ์ฟิตติ้ง
Winner Connector ศูนย์รวมอุปกรณ์ไฟฟ้าและท่อร้อยสายไฟครบวงจร
📞 มือถือ: 081-354-4550 | 📍 Google Maps
